ΕΙΔΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ

Το χιονόλευκο μάρμαρο της Θάσου ως ζωντανή συνέχεια ιστορίας, παραγωγής, εξωστρέφειας και μέλλοντος, μέσα από τη θεσμική παρουσία του Προέδρου του ΣΕΜΜ-Θ κ. Γεωργίου Κ. Φιλιππίδη στην 58η Γενική Συνέλευση του Ε.Ο.Α.Ε.Ν.

Με τη Θάσο στο επίκεντρο του επιμελητηριακού, αναπτυξιακού και νησιωτικού ενδιαφέροντος, πραγματοποιήθηκαν την Παρασκευή 29 και το Σάββατο 30 Μαΐου 2026, στις εγκαταστάσεις του ξενοδοχείου Makryammos, στη Μακρύαμμο Θάσου, οι εργασίες της 58ης Γενικής Συνέλευσης του Επιμελητηριακού Ομίλου Ανάπτυξης Ελληνικών Νήσων, με οικοδεσπότη το Επιμελητήριο Καβάλας.

Στο πλαίσιο των εργασιών του Σαββάτου κατά το πρωινό θεματικό σκέλος της Γενικής Συνέλευσης, πραγματοποιήθηκε και η θεσμική παρέμβαση του Προέδρου του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Μαρμάρου Μακεδονίας-Θράκης, κ. Γεωργίου Κ. Φιλιππίδη, με θέμα «Μάρμαρο Θάσου: Το παρελθόν που χτίζει το αύριο».

Η εκδήλωση αποτέλεσε μια ιδιαίτερα σημαντική θεσμική στιγμή για τη νήσο, καθώς συγκέντρωσε εκπροσώπους της Εκκλησίας, της Πολιτείας, της Περιφέρειας, της Αυτοδιοίκησης, των Επιμελητηρίων και της επιχειρηματικότητας. Παρόντες ήταν, μεταξύ άλλων, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Φιλίππων, Νεαπόλεως και Θάσου κ.κ. Στέφανος, ο Βουλευτής Καβάλας κ. Ιωάννης Πασχαλίδης, ο Θεματικός Αντιπεριφερειάρχης Τουρισμού και Διαπεριφερειακών Συνεργασιών της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης κ. Παναγιώτης Αρχοντής, ο Δήμαρχος Θάσου κ. Ελευθέριος Κυριακίδης, ο Αντιδήμαρχος Τουρισμού και Δόμησης κ. Ιωάννης Μαρκιανός, ο Πρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος, του Ε.Ο.Α.Ε.Ν. και του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Πειραιά κ. Ιωάννης Βουτσινάς, ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Καβάλας κ. Ιωάννης Παναγιωτίδης, ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Δράμας κ. Στέφανος Γεωργιάδης, καθώς και Πρόεδροι και εκπρόσωποι Επιμελητηρίων της ενδοχώρας και νησιωτικών περιοχών.

Ιδιαίτερη σημειολογική αξία είχε και η παρουσία του κ. Μάρκου Δέμπα, πρώην Προέδρου του Επιμελητηρίου Καβάλας, ο οποίος συνδέεται και οικογενειακά με την ιστορική διαδρομή του κλάδου μαρμάρου, ως υιός του Ιωάννη Δέμπα, εκ των ιδρυτικών μορφών του ΣΕΜΜ-Θ και συνδεδεμένου με την επιχειρηματική ιστορία των «Μαρμάρων Καβάλας». Η παρουσία του προσέδωσε στη συνάντηση έναν πρόσθετο συμβολισμό συνέχειας, ανάμεσα στη γενιά που θεμελίωσε την οργανωμένη εκπροσώπηση του μαρμάρου και στη σημερινή προσπάθεια εξωστρέφειας, υποδομών και θεσμικής αναβάθμισης.

Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο η παρουσία του Προέδρου του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Μαρμάρου Μακεδονίας–Θράκης, κ. Γεωργίου Κ. Φιλιππίδη, είχε ιδιαίτερο θεσμικό και συμβολικό βάρος. Διότι δεν επρόκειτο απλώς για ένα χαιρετισμό εκπροσώπου ενός παραγωγικού κλάδου. Ήταν η παρουσία ενός ανθρώπου που κουβαλά 45 χρόνια βιωμένης εμπειρίας στο λατομείο, στην παραγωγή, στην εξαγωγή και στην αγωνία της καθημερινής επιχειρηματικότητας. Ήταν η φωνή ενός κλάδου που δεν εκπροσωπεί μόνο προϊόντα και οικονομικά μεγέθη, αλλά έναν ολόκληρο κόσμο εργασίας, τεχνογνωσίας, οικογενειών, επενδύσεων, εξωστρέφειας και ιστορικής συνέχειας.

Από την πρώτη κιόλας φράση του ο κ. Φιλιππίδης έδωσε το στίγμα μιας ομιλίας που δεν περιορίστηκε στην παραγωγική αξία του μαρμάρου, αλλά ανέδειξε τη Θάσο ως τόπο ιστορίας, εργασίας και ταυτότητας. «Υπάρχουν τόποι που παράγουν πλούτο. Και υπάρχουν τόποι που παράγουν ταυτότητα. Η Θάσος ανήκει στη δεύτερη κατηγορία!», σημείωσε χαρακτηριστικά, θέτοντας το πλαίσιο μιας παρέμβασης με θεσμικό, ανθρώπινο και αναπτυξιακό βάθος.

Με απλό, καθαρό και ουσιαστικό λόγο ο Πρόεδρος του ΣΕΜΜ-Θ ανέδειξε τη Θάσο όχι μόνο ως τόπο φυσικής ομορφιάς και τουριστικής αξίας, αλλά και ως τόπο παραγωγής, εργασίας, ιστορίας και δημιουργίας. Ως ένα νησί ανθρώπων που έμαθαν, γενιά με τη γενιά, να δουλεύουν πάνω στα βουνά του, ν’ αντλούν από αυτά αξία και να μετατρέπουν το φυσικό πλούτο της γης σε πολιτισμό, εξωστρέφεια και προοπτική. Το χιονόλευκο μάρμαρο της Θάσου, όπως ανέδειξε, δεν είναι απλώς ένα φυσικό υλικό. Είναι φως. Είναι μνήμη. Είναι κόπος. Είναι τεχνογνωσία. Είναι ένα κομμάτι ελληνικής γης που ταξιδεύει στα πέρατα του κόσμου, μεταφέροντας μαζί του την ποιότητα, την αισθητική και τον πολιτισμό του τόπου μας.

Η ομιλία του Προέδρου ανέδειξε, με ιδιαίτερη δύναμη, το ιστορικό βάθος του θασίτικου μαρμάρου, αλλά και την ίδια τη Θάσο ως τόπο που δεν περιορίζεται στην εικόνα της φυσικής ομορφιάς του. Θάλασσα, πράσινο, βουνό και φως συνδέθηκαν στο λόγο του με την παραγωγή, την εργασία και τη διαχρονική λατομική γνώση του νησιού. Από τις αρχαίες πηγές που μνημονεύουν το φυσικό πλούτο της Θάσου, από τον Ηρόδοτο και τον Πλίνιο τον Πρεσβύτερο, έως τον Σενέκα, μέχρι τ’ αρχαία λατομεία της Σαλιάρας και της περιοχής «Βαθύ», ο λόγος του κ. Φιλιππίδη συνέδεσε το παρελθόν με το παρόν χωρίς ρητορική υπερβολή, αλλά μ’ αίσθηση συνέχειας.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στ’ αρχαία ίχνη εξόρυξης, στα σημάδια που διακρίνονται ακόμη επάνω στα μέτωπα των παλαιών λατομείων και μαρτυρούν την τεχνική των παλαιών λατόμων. Ανάμεσά τους οι λεγόμενες «όποι», δηλαδή μικρές οπές και κοιλότητες στο βράχο, που άνοιγαν για ν’ αποκολληθεί το μάρμαρο. Πρόκειται για τοπική τεχνική, παλαιότερη ακόμη και από την άφιξη των Παρίων στη Θάσο, πριν από το 680 π.Χ, στοιχείο που φανερώνει πόσο βαθιά ριζωμένη είναι η λατομική γνώση αυτού του τόπου.

Η εικόνα που ανέδειξε ο Πρόεδρος ήταν ισχυρή. Στ’ αρχαία μέτωπα των λατομείων δεν βλέπουμε απλώς πέτρα. Βλέπουμε τεχνική. Βλέπουμε γνώση. Βλέπουμε χέρια ανθρώπων που δούλεψαν στον ίδιο τόπο, πολλούς αιώνες πριν από εμάς. Στην ίδια γραμμή κινήθηκε και η αναφορά σε γλυπτογραφικά και επιγραφικά ίχνη, σε χαράγματα και αναφορές στο όνομα του Ηρακλή, αλλά και σε πρόσωπα της εποχής, που μαρτυρούν τη συνέχεια της λατομικής δραστηριότητας από την Αρχαϊκή, έως και τη Ρωμαϊκή περίοδο.

Αυτή ακριβώς η συνέχεια ήταν και ο πυρήνας της ομιλίας. Το μάρμαρο της Θάσου δεν έγινε γνωστό σήμερα. Ήταν γνωστό, ζητούμενο και πολύτιμο ήδη από την αρχαιότητα. Εξορυσσόταν για τοπική χρήση, αλλά και εξαγόταν ευρέως, φθάνοντας σε μεγάλες αποστάσεις, μέχρι τη Μασσαλία και την Αντιόχεια. Η Θάσος, μ’ άλλα λόγια, παρήγε και ταξίδευε. Όπως παράγει και ταξιδεύει ακόμη.

Από εκεί ο λόγος πέρασε στη σημερινή πραγματικότητα του κλάδου. Ο κ. Φιλιππίδης μίλησε όχι ως θεωρητικός παρατηρητής, αλλά ως άνθρωπος που γνωρίζει από μέσα τη διαδρομή του μαρμάρου, από το βουνό και την παραγωγή, έως την εξαγωγή και τη διεθνή αγορά. «Το μάρμαρο δεν παράγεται. Κατακτάται!», σημείωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι πίσω απ’ αυτή την κατάκτηση υπάρχουν καθημερινός αγώνας, επένδυση, τεχνογνωσία και πίστη πως ό,τι δημιουργείται σήμερα μπορεί ν’ αντέξει για αιώνες…

Και εκεί ακριβώς βρίσκεται η ιδιαίτερη αξία της παρέμβασής του. Ο Πρόεδρος του ΣΕΜΜ-Θ δεν παρουσίασε το μάρμαρο ως ένα απλό εξαγώγιμο προϊόν, αλλ’ ως ένα ζωντανό παραγωγικό κόσμο που στηρίζει ανθρώπους, οικογένειες, επιχειρήσεις και τοπικές κοινωνίες. Όπως υπογράμμισε, πίσω από κάθε εξαγωγή δεν υπάρχουν μόνο αριθμοί και οικονομικά μεγέθη. Υπάρχει ένας άνθρωπος. Μία οικογένεια. Μία κοινωνία που προχωρά μπροστά. Το μάρμαρο της Θάσου, σύμφωνα με το μήνυμά του, δεν παράγει μοναχά αξία. Παράγει προοπτική, δημιουργεί θέσεις εργασίας, κρατά νέους ανθρώπους στον τόπο τους, στηρίζει σχολεία, συλλόγους και τοπικές κοινωνίες, συμβάλλοντας στην κοινωνική συνοχή ενός ακριτικού νησιού που εδώ και δεκαετίες πρωταγωνιστεί διεθνώς.

Ακριβώς πάνω σε αυτή τη σύνδεση παραγωγής, τοπικής οικονομίας και εξωστρέφειας ήρθε να «δέσει» και η θεσμική παρέμβαση του Αντιδημάρχου Τουρισμού και Δόμησης Θάσου, κ. Ιωάννη Μαρκιανού, ο οποίος είχε προηγουμένως αναπτύξει το ζήτημα της τοπικής ανάπτυξης και των υποδομών, με ιδιαίτερη αναφορά στο λιμένα της περιοχής «Βαθύ». Η αναφορά αυτή είχε ξεχωριστή σημασία, διότι το «Βαθύ» δεν αποτελεί μιαν απλή τοπική λιμενική εγκατάσταση. Αποτελεί υποδομή μ’ ευρύτερο αναπτυξιακό βάρος για τη Θάσο. Συνδέεται με την παραγωγή, την εξωστρέφεια, την οδική ασφάλεια, την προστασία των οικισμών, τη μείωση της κυκλοφοριακής και περιβαλλοντικής επιβάρυνσης, αλλά και με τη δυνατότητα του νησιού να οργανώσει πιο ώριμα και πιο λειτουργικά την παραγωγική του δραστηριότητα. Ιδιαίτερη βαρύτητα είχαν και τα στοιχεία που παρέθεσε ο κ. Μαρκιανός, σύμφωνα με τα οποία από το 1996 έως σήμερα έχουν φορτωθεί από το λιμένα «Βαθύ» περίπου 2 εκατομμύρια τόνοι μαρμαροψηφίδας, με οικονομικό αποτύπωμα που προσεγγίζει, περίπου, τα 20 εκατομμύρια ευρώ, κυρίως προς χώρες της Μεσογείου αλλά και της Βόρειας Ευρώπης. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν καθαρά ότι δεν μιλάμε για μια δευτερεύουσα εγκατάσταση, αλλά για μια υποδομή με πραγματική παραγωγική και εξαγωγική σημασία για τη Θάσο. Ειδικά για τον κλάδο του μαρμάρου ο λιμένας «Βαθύ» συνιστά κρίσιμη πύλη εξόδου! Δεν αφορά μόνο στη φόρτωση ενός προϊόντος. Αφορά στον τρόπο με τον οποίον η Θάσος μπορεί να συνδέσει τη φυσική της παραγωγή με τις αγορές, την επιχειρηματικότητα με τις υποδομές, την τοπική οικονομία με την εξαγωγική δυναμική και την ανάπτυξη με την ασφάλεια και την περιβαλλοντική ισορροπία.

Στο πλαίσιο αυτό ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η σχετική μελέτη για το λιμένα «Βαθύ» εμφανίζεται πλέον ώριμη και έχει ήδη διαβιβασθεί στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, ώστε ν’ αξιολογηθεί, να υποστηριχθεί θεσμικά και να λάβει τον αναγκαίο δρόμο προς τις καθ’ ύλην αρμόδιες υπηρεσίες και τα αρμόδια όργανα της Πολιτείας, με στόχο την προώθηση και υλοποίηση του έργου το συντομότερο δυνατόν. Πρόκειται για ένα έργο που δεν πρέπει ν’ αντιμετωπιστεί αποσπασματικά ή στενά τοπικά. Είναι έργο που αφορά στην παραγωγική ταυτότητα της Θάσου, στη λειτουργία του νησιού, στην ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, στην προστασία των δρόμων και των οικισμών, αλλά και στη συνολική αναπτυξιακή προοπτική της περιοχής.

Στο σημείο αυτό αξίζει ειδική θεσμική μνεία στο Δήμο Θάσου και στο Λιμενικό Ταμείο Θάσου, για τη συμβολή τους στην ωρίμανση, την ανάδειξη και τη θεσμική προώθηση ενός ζητήματος που υπερβαίνει τα όρια μιας απλής τεχνικής παρέμβασης. Με σταθερή εργασία, θεσμική συνέχεια και συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς, έχουν συμβάλει ώστε το ζήτημα του λιμένα στη θέση «Βαθύ» να τεθεί πλέον σε πιο συγκροτημένη βάση, ως αναγκαία υποδομή για μια Θάσο πιο λειτουργική, πιο ασφαλή, πιο εξωστρεφή και πιο έτοιμη να στηρίξει το παραγωγικό της μέλλον.

Μ’ αυτόν τον τρόπο το ζήτημα του λιμένα «Βαθύ» δεν εμφανίστηκε ως μονοδιάστατο αίτημα ενός κλάδου, αλλ’ ως ώριμο αναπτυξιακό θέμα για τη Θάσο συνολικά για την παραγωγή, τον τουρισμό, την τοπική κοινωνία, το περιβάλλον και τη θέση του νησιού στον ευρύτερο αναπτυξιακό χάρτη της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, αλλά και της χώρας!

Η αναβάθμιση του εμπορικού λιμένα στο «Βαθύ», όπως προέκυψε και από το πνεύμα της εκδήλωσης, δεν μπορεί ν’ αντιμετωπίζεται ως πολυτέλεια. Είναι ανάγκη. Είναι υποδομή που μπορεί να μειώσει αποστάσεις, να βελτιώσει την ασφάλεια, να περιορίσει περιττές μετακινήσεις βαρέων φορτίων, να προστατεύσει δρόμους και οικισμούς, να ενισχύσει την εξωστρέφεια και να δώσει πραγματική ανάσα στην παραγωγή. Μ’ αυτόν τον τρόπο το ζήτημα του «Βαθύ» δεν εμφανίστηκε ως μονοδιάστατο αίτημα ενός κλάδου, αλλ’ ως ώριμο αναπτυξιακό θέμα για τη Θάσο συνολικά.

Σημαντική ήταν και η περιβαλλοντική διάσταση της ομιλίας. Ο Πρόεδρος του ΣΕΜΜ-Θ δεν παρουσίασε τη λατομική δραστηριότητα αποκομμένη από τις σύγχρονες ευθύνες της. Αντιθέτως συνέδεσε το μέλλον του μαρμάρου της Θάσου με τη βιώσιμη ανάπτυξη, την κυκλική οικονομία, τις νέες τεχνολογίες και την ανάγκη ο κλάδος να παραδοθεί στις επόμενες γενιές πιο εξωστρεφής, πιο ισχυρός, πιο σύγχρονος και πιο βιώσιμος. Το μήνυμα ήταν καθαρό. Η μεγάλη κληρονομιά του μαρμάρου δεν αρκεί να συνεχιστεί ως παραγωγή. Πρέπει να μετατραπεί σε γνώση, ευθύνη, υποδομές και προοπτική για τον τόπο.

Η κορύφωση της παρέμβασης ήρθε με την προσωπική αναφορά του κ. Φιλιππίδη στον πατέρα του, τον οποίο έχασε στο λατομείο σε ηλικία μόλις 25 ετών, καθώς και σε φίλους και συνοδοιπόρους του κλάδου, ανθρώπους που γνώρισαν από κοντά τη σκληρότητα, τον κίνδυνο, αλλά και την αξιοπρέπεια της λατομικής εργασίας! Ήταν μια στιγμή βαθιά ανθρώπινη, που ξεπέρασε τα όρια μιας τυπικής θεσμικής ομιλίας…

Μ’ αυτή την αναφορά ο Πρόεδρος συνέδεσε τη μνήμη με την ευθύνη. Την προσωπική απώλεια με την πίστη στον τόπο και στον κλάδο. Το παρελθόν με την ανάγκη να δοθεί στις επόμενες γενιές ένας λόγος να συνεχίσουν μπροστά. Διότι αυτό ήταν τελικά το βαθύτερο μήνυμα της παρουσίας του. Το μάρμαρο της Θάσου δεν αφηγείται απλώς μιαν ένδοξη ιστορία. Γράφει ακόμη τις επόμενες σελίδες της.

Η εκδήλωση της 58ης Γενικής Συνέλευσης του Ε.Ο.Α.Ε.Ν. στη Θάσο απέδειξε ότι η νησιωτικότητα δεν είναι απλώς γεωγραφική ιδιαιτερότητα. Είναι αναπτυξιακή συνθήκη, που απαιτεί ειδικές υποδομές, θεσμική συνεργασία, γρήγορες αποφάσεις και σεβασμό στις πραγματικές ανάγκες των νησιωτικών κοινωνιών. Η Θάσος, με τον τουρισμό της, τη φύση της, την ιστορία της και την παραγωγή της, μπορεί ν’ αποτελέσει πρότυπον ισορροπίας. Μπορεί να ενώσει τον τουρισμό με την παραγωγή, το περιβάλλον με την εξωστρέφεια, την αρχαία κληρονομιά με τη σύγχρονη τεχνολογία, την τοπική εργασία με τη διεθνή παρουσία.

Σ’ αυτό το πλαίσιο η παρουσία του Προέδρου του ΣΕΜΜ-Θ είχε διπλή σημασία, καθώς αφενός ανέδειξε τη Θάσο ως ιστορικό και παγκόσμιο τόπο μαρμάρου και αφετέρου έθεσε με απλό και πειστικό τρόπο τις βασικές προϋποθέσεις για το αύριο, από την ποιότητα, τη συνεργασία και τις υποδομές, έως την περιβαλλοντική ευθύνη, την ενιαία φωνή και την εμπιστοσύνη στους ανθρώπους της παραγωγής.

Ιδιαίτερη αναγνώριση αξίζει στην οργανωτική ομάδα της εκδήλωσης, στο Επιμελητήριο Καβάλας, στον Ε.Ο.Α.Ε.Ν, σ’ όλους όσους εργάστηκαν για την άρτια προετοιμασία και διεξαγωγή των εργασιών, καθώς και στους παριστάμενους δημοσιογράφους που κάλυψαν μ’ επαγγελματισμό και ευαισθησία μια συνάντηση με ουσιαστικό ενδιαφέρον για τη Θάσο, τα ελληνικά νησιά και την παραγωγική Ελλάδα.

Ιδιαίτερη, ευγενική και διακριτική μνεία οφείλεται στη δημοσιογράφο κ. Αικατερίνη Αλεξανδρή, για την πολύτιμη συνδρομή της προς το Σύνδεσμο Επιχειρήσεων Μαρμάρου Μακεδονίας–Θράκης, συμβάλλοντας με συνέπεια, θεσμική ευαισθησία και δημοσιογραφική εμπειρία στην επικοινωνιακή υποστήριξη της παρουσίας του Συνδέσμου στην εκδήλωση.

Η Θάσος βρέθηκε στο προσκήνιο. Όχι μόνο ως τόπος φυσικής ομορφιάς. Όχι μόνο ως τουριστικός προορισμός. Αλλ’ ως τόπος παραγωγής, ιστορίας, εργασίας και προοπτικής. Και αυτό είναι ίσως το ουσιαστικότερο συμπέρασμα από την παρουσία του Προέδρου του ΣΕΜΜ-Θ στη 58η Γενική Συνέλευση του Ε.Ο.Α.Ε.Ν:

Η Θάσος δεν ζητά απλώς να φαίνεται. Δικαιούται ν’ ακούγεται.

Γιατί έχει παρελθόν που τιμάται.

Έχει παρόν που εργάζεται.

Κ’ έχει μέλλον που μπορεί να χτιστεί.

Με μάρμαρο, με γνώση, με θεσμούς και με ανθρώπους

που πιστεύουν στον τόπο τους!